O καλός Κάιν

Posted: Φεβρουαρίου 2, 2011 in ΙΣΤΟΡΙΑ
Ετικέτες: , , , ,

Από τον Philippus Claudius

Το καλοκαίρι που μας πέρασε διάβασα ένα βιβλίο που μου έκανε τρομερή εντύπωση. Ο Πορτογάλος νομπελίστας Ζοζέ Σαραμάγκου έγραψε τον «Κάιν», τη «βέβηλη» ιστορία του Κάιν, του γιου του Αδάμ και της Εύας, που σκότωσε τον αδελφό του Άβελ. Ο Κάιν, γεωργός, προσφέρει τη θυσία του στο Θεό αλλά η θυσία του δεν ευοδώνεται σε αντίθεση με τη θυσία του βοσκού αδελφού του η οποία γίνεται αμέσως δεκτή. Ένα κύμα οργής για την αχαριστία του Θεού κυριεύει τον Κάιν, ο οποίος σκοτώνοντας τον αδελφό του γίνεται ο πρώτος δολοφόνος της ιστορίας κι ως τιμωρία εξορίζεται από το Θεό, καταδικάζεται σε αιώνια περιπλάνηση και στιγματίζεται στο μέτωπο με ένα σημάδι. Το θεϊκό αυτό σημάδι τον προστατεύει από το θάνατο γιατί όποιος τολμήσει να τον σκοτώσει θα πέσει πάνω του επταπλή κατάρα.

Κανείς δε γνωρίζει τη συνέχεια της ιστορίας εκτός του ότι ο Κάιν καταλήγει στη χώρα του Νωδ κι εκεί παντρεύεται μια γυναίκα. Αυτά μας λέει η Παλαιά Διαθήκη αλλά ο Σαραμάγκου πάει ένα βήμα παραπάνω και μας εξιστορεί πως ο Κάιν αψήφησε τις εντολές του Θεού και τον ξεγέλασε. Στο κάτω κάτω, για πράγματα που συνέβησαν τόσο παλιά, κανείς δεν μπορεί να ξέρει πως έγιναν (και κυρίως, εάν έγιναν). Για παράδειγμα, πολλοί ιστορικοί και σχολιαστές της Αγίας Γραφής ερμηνεύουν το μύθο του Κάιν ως την ιστορία μιας αρχαίας φυλής με το ίδιο ή παρόμοιο όνομα, που διακρίνονταν για κάποιο σημάδι στην εμφάνισή τους και φημίζονταν για την άγρια εκδίκηση τους εναντίον αυτών που θα τολμούσαν να σκοτώσουν κάποιο μέλος της φυλής.

Τι μας δείχνει όμως η ιστορία του Κάιν και του Άβελ; Δε θα παρασυρθώ σε θεωρίες περί του κακού Κάιν και του αθώου Άβελ, ούτε του αδικημένου Κάιν και του «μουλωχτού» Άβελ που απλά είχε καλύτερα «κονέ» με το Θεό. Νομίζω ότι η πρώτη διαπίστωση είναι ότι ευθύς εξαρχής, στα σπάργανά της ακόμα, η ιστορία διάλεξε στρατόπεδο. Επικράτησε η θεωρία του κακού, ζηλόφθονα αδελφού που βλάπτει τον ομογάλακτό του όταν ο Σαραμάγκου μας προτείνει μια άλλη θεωρία, ένος Κάιν αποδιοπομπαίου τράγου κι ενός υστερόβουλου Θεού, κάτι που στοίχισε και στο συγγραφέα τον αφορισμό του από την Καθολική Εκκλησία. Η ιστορία διαλέγει και επιβάλλει εκδοχές, χωρίς εμείς να μπορούμε να τις αντιπαραβάλουμε, κυρίως όταν μιλάμε για τόσο πίσω στο παρελθόν.

Δεύτερον, ο μύθος αυτός μας δείχνει πώς δύο αδέρφια μπορούν να γίνουν θανάσιμοι εχθροί γιατί λατρεύουν τον ίδιο Θεό με διαφορετικό τρόπο. Οι περισσότεροι θρησκευτικοί πόλεμοι έγιναν και γίνονται γιατί οι θρησκείες συγκρούονται, τα δόγματα αντιμάχονται και ακόμα και στους κόλπους της ίδιας θρησκείας, αναπτύσσονται «αδελφικές» φατρίες που παλεύουν η μία με την άλλη για να επικυρώσουν τη δική τους λατρευτική εκδοχή, κηρύσσοντας τις άλλες ως αιρέσεις.

Εν κατακλείδι, ποιος ξέρει; Ίσως ο Κάιν να ήταν όχι ο πρώτος δολοφόνος της ιστορίας αλλά το πρώτο πραγματικό θύμα της.

Advertisements
Σχόλια
  1. Ο/Η PHD λέει:

    ΕΤΣΙ ΟΠΩΣ ΤΑ ΛΕΣ ΕΙΝΑΙ

  2. Ο/Η Βασίλης λέει:

    Δες και την ερμηνεία Λιαντίνη για τον Κάιν όπου το σημάδι του Κάιν συμβολίζει τη ρυτίδα του ανθρώπου που καταλαβαίνει ότι κάποια στιγμή θα πεθάνει. Είναι η επίγνωση του θανάτου που προκάλεσε τη ρυτίδα στον άνθρωπο και αυτό συμβολίζεται με τον Κάιν. Επίσης στο βιβλίο του Έσσε «Ντέμιαν» το σημάδι του Κάιν συμβολίζει τη δύναμη… Πάντως εγώ προτιμώ την «επίσημη» καθώς όπως γράφει στην Παλαιά Διαθήκη ο Θεός κατάλαβε τον θυμό του Κάιν και τον προειδοποίησε πριν το φόνο…

    • Ο/Η eternalcycle7 λέει:

      Muy interesante!!! Σήμερα ξαναπήγα στην έκθεση βιβλίου στην Κλαυθμώνος αν και ειχε τεράστια ουρά και δεν αγόρασα κάτι, αλλά στάμπαρα ένα βιβλίο που λέω να αγοράσω: «Βία και μονοθεϊσμός», το οποίο εστιάζει, απ’ό,τι κατάλαβα από το οπισθόφυλλο, στο ρόλο που έπαιξε η ιστορία του Κάιν και του Άβελ στην ανάπτυξη μίσους μεταξύ των ανθρώπων.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s