Το νησί που αυτοκτόνησε

Posted: Μαρτίου 19, 2011 in ΙΣΤΟΡΙΑ

Από τον Philippus Claudius


Μοάι. Τα πασίγνωστα λίθινα αγάλματα στις πλαγιές της νήσου του Πάσχα που έφτιαξαν οι εξωγήινοι. Τουλάχιστον έτσι θέλουν να πιστεύουν πολλοί υποστηρικτές της θεωρίας των εξωγήινων. Όμως τα μοάι έχουν μια άλλη ιστορία που μπορεί να μας διδάξει πολλά για τους εαυτούς μας.

Η Νήσος του Πάσχα πρωτοκατοικήθηκε από Πολυνήσιους που έπλευσαν εκεί με τα κανό τους γύρω στο 900 μ.Χ. Εκεί, οι Ράπα-Νούι βρήκαν έναν επίγειο παράδεισο, ένα ηφαιστειακό νησί κατάφυτο και εύφορο. Με τους τεράστιους φοίνικες, έφτιαχναν βάρκες και σπίτια. Ακολούθησε ανάπτυξη και γύρω στα 1550 ο πληθυσμός έφτανε τις 8000 ανθρώπους. Ήταν χωρισμένοι σε γένη, διασκορπισμένοι σε όλο το νησί αλλά τους ένωνε μια κοινή λατρεία και μια κοινή μανία: η κατασκευή αγαλμάτων για να τιμήσουν τους νεκρούς. Κανείς δεν ξέρει γιατί αυτή η μανία έφτασε σε σημεία φρενίτιδας αλλά το νησί κυριολεκτικά γέμισε από μοάι που προστάτευαν τους κατοίκους από τους κινδύνους. Τα μαλακά ηφαιστειακά πετρώματα ήταν ιδανικά για την κατασκευή τους, μόνο που το ηφαίστειο βρισκόταν στο κέντρο του νησιού.

Για να μεταφερθούν τα γιγάντια μοάι προς τις παραλίες έπρεπε να κοπούν δέντρα ώστε τα αγάλματα να κυλήσουν σε απόσταση μέχρι και 14 μιλίων ως τις ακτές, κάτι που διαρκούσε σχεδόν 5 μέρες και χρειαζόταν τη δύναμη σχεδόν 70 ανδρών. Μόλις τα μοάι έφθαναν στον προορισμό τους τοποθετούνταν πάνω σε κυκλώπειες βάσεις, τέλεια συναρμολογημένες από θεόρατους βράχους. Το νησί έφθασε να αριθμεί 867 μοάι μιας και κάθε φυλή συναγωνιζόταν την άλλη για το ποια θα φτιάξει το μεγαλύτερο, φτιάχνοντας μια γραμμή από αγάλματα περιμετρικά του νησιού. Ο πολιτισμός των Ράπα-Νούι είχε φτάσει στο ζενίθ του.

Και τότε ήρθε η καταστροφή. Όταν οι Ράπα-Νούι έφθασαν στο νησί, ανακάλυψαν έναν φαινομενικά ανεξάντλητο τροπικό παράδεισο και βάλθηκαν να τον καταστρέψουν. Έκοβαν τα δέντρα για να φτιάξουν τα σπίτια τους, να ανάψουν φωτιά, να φτιάξουν ψαράδικα πλοιάρια και κυρίως για να φτιάχνουν τους μοχλούς και τους κυλίνδρους μεταφοράς των μοάι. Αυτή η αποδάσωση έφτασε να μειώσει δραματικά τον αριθμό των δέντρων και στο τέλος να εξαφανίσει τα δάση εντελώς με αποτέλεσμα τη διάβρωση του εδάφους (δεν υπήρχαν πλέον ρίζες να το κρατάνε), την καταστροφή των καλλιεργειών (το γόνιμο άνω μέρος του εδάφους είχε χαθεί) και την επακόλουθη πείνα.

Οι φυλές στράφηκαν η μία εναντίον της άλλης, άρχισαν να βεβηλώνουν τα μοάι και εξαιτίας της πείνας να επιδίδονται στον καννιβαλισμό. Δεν μπορούσαν να φύγουν από το νησί γιατί δεν είχαν πια ξύλο για να φτιάξουν βάρκες, ούτε καν βάρκες για να ψαρεύουν! Όταν επιτέλους κατάλαβαν τι είχε γίνει είχαν απομείνει μόλις 750 άτομα.
Όταν οι Δυτικοί έφθασαν στο νησί για πρώτη φορά τη δεκαετία του 1720 απόρησαν πως οι κάτοικοί του μπορούσαν να επιβιώσουν σε ένα περιβάλλον χωρίς δέντρα. Οι άνθρωποι επιβίωναν με τη σοδειά των ελάχιστων πια εύφορων τόπων.

Σας θυμίζουν κάτι όλα αυτά; Αφθονία πόρων. Τεχνολογική εξέλιξη. Αύξηση του πληθυσμού. Εξάντληση των πόρων. Πείνα. Πόλεμος. Κατάρρευση…Ο άνθρωπος που έκοψε το τελευταίο δέντρο του νησιού, ανεβαίνοντας στην κορυφή του βουνού και κοιτάζοντας ολόγυρα, μπορούσε να έχει πλήρη επίγνωση ότι αυτό ήταν το τελευταίο. Κι όμως το έκοψε. Ο άνθρωπος του σήμερα βιάζει καθημερινά τον πλανήτη πιστεύοντας ότι τα αγαθά θα αναπληρωθούν, ότι η τρύπα του όζοντος θα κλείσει από μόνη της, ότι τα σκουπίδια θα χωνευτούν στην καρδιά της γης, ότι το νερό θα εξακολουθεί να πηγάζει αστείρευτο.
Τα τροπικά δάση εξαφανίζονται, οι πάγοι λιώνουν και απειλούν τις παράκτιες εποχές, τα πυρηνικά εργοστάσια μολύνουν την ατμόσφαιρα και το σώμα μας αλλά οι άνθρωποι συνεχίζουν ακάθεκτοι να ανεγείρουν τα μοάι της εξέλιξης και της ανάπτυξης. Μόνο που κάποια στιγμή θα μείνουν μόνο τα μοάι όπως στο Νησί του Πάσχα αλλά εμείς δε θα είμαστε εδώ.

Advertisements
Σχόλια

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s